viernes, 2 de octubre de 2026

Senda Salinas de Valdefierro, Nuévalos (Zaragoza).


Salinas de Valfierro, Nuévalos (ZGZ).

As Salinas de Valdefierro (tamién conoxidas popularmén como Salinas de Nuévalos) son una antiga explotazión de sale d'interior situada en o munizipio de Nuévalos, Zaragoza. Iste interesán complexo istorico, que aproveita os manantía d'augua salada d'o barranco de Valdehierro.

Tot y con trobar-se actualmén en estau d'abandono y de figurar en a Lista Roya d'o Patrimonio, a zona zentral conserva parte d'as suyas estructuras. Ye un destín mui singular ta los afizionaus a lo senderismo que buscan combinar naturaleza y istoria industrial.

Punto kilómetrico 21 d'a carretera A-202 de Calatayud a Nuévalos.

Zona d'Estazionamiento - Km.21 Ctra. A-202.

Aprosimazión:

O carrerón encomenza amán d'o kilometro 21 d'a carretera A-202 (que une Calatayud con Nuévalos), uns 4 kilometros antes de plegar a lo lugar. A lo costau d'o cruze d'a carretera con o barranco veyerás un cartel informativo sobre as salinas y un espazio comodo ta aparcar o veiclo.

Inizio d'a carrerón Salinas de Valfierro - SL-Z 49.

Barranco de Valdehierro - SL-Z 49.

Recorriu:

Una vez estazionau o vehiculo, dende l'aria d'estazionamiento, se desziende directamén a lo canziello d'o barranco de Valdehierro. Abrás de cruzar ta la suya marguin zurda, do trobarás as primeras siñalizazions y postes d'a nombrada Carrerón d'as Salinas.

O Barranco de Valdehierro ye un singular azidén cheografico situau en o termin munizipal de Nuévalos (ZGZ).  A diferenzia d'atros barrancos aridos d'a zona, o canziello alto y meyo d'o barranco de Valdehierro ye acompañau por una frondosa selva de pinos y vechetazión de ribera. O contraste entre o verde d'os pinos, o terreno archiloso y as crostas blancas de sale que a vezes se forman en as marguins d'o regachuelo crea un paisache mui fotochenico.


Palanga - Carrerón Salinas de Valfierro - SL-Z 49

Presa d'augua - Carrerón Salinas de Valfierro - SL-Z 49

O camino corre paralelo a un chico regachuelo. A lo largo d'o trayecto, cruzarás l'augua en cuantas ocasions a traviés d'uns chicos puens de fusta. A causa d'as tronadas u a l'aire, ye abitual trobar bel arbol caito en a carrerón, pero s'esquivan u se pasan fazilmén a piet. Tamién veyeremos bella presa, o carrerón ye de tierra compacta y s'adentra a l'inte en un frondoso entorno de pinars. Ye una rota mui sombreada y fresca, o que la fa idonia ta fer en familia.

Arrigachuelo.

Salinas de Valfierro, Nuévalos (ZGZ).

Dezaga de poco más d'1 kilometro de suave cursa y un desnivel cuasi inapreziable (tasamén 34 metros), a selva s'ubre bruscamén ta revelar as ruinas de piedra d'a casa d'alministrazión y o gran tramada de badinas empedregadas d'as salinas.

As salinas de Nuévalos se mantenioron en funzionamiento dende o sieglo XIII dica meyaus d'o sieglo XX, cuan s'abandonoron por a suya baxa rentabilidat ya que eban de competir con prozesos industrializaus de produzión de sale. Estió propiedat d'os vezins de Nuévalos, d'o Monesterio de Piedra, d'a Orden d'a Santa Fuesa de Calatayud, d'o Estau y d'a industria privada. En 1.630, Ximénez d'Aragüés zita a explotazión d'unas salinas en Nuévalos y en Monterde. En ixa epoca as salinas yeran esclatadas por o convento d'a nuestra Siñora d'a Piedra, d'a orden cisterciense de Santo Bernardo, con a obligazión de dar un terzío d'a produzión a lo rei. En o dezenio d'1.850 a interpresa A Bilbilitana plegó a un alcuerdo con o Estau ta la explotazión d'ista salina ta obtener cloruro sódico y produzir carbonato de sodio y hipoclorito de calzio en a suya fabrica de productos quimicos de Calatayud.

Secaderos - Salinas de Valfierro, Nuévalos (ZGZ).

Salinas de Valfierro, Nuévalos (ZGZ).

Explotazión de sale situada en a fazera sur d'o Pueyo d'as Salinas, entre dos ramals d'o barranco Valdehierro que le proporzionan augua, en o termin munizipal de Nuévalos. A explotazión ocupa arredol d'una hectaria. A salina ye un conchunto formau por siete labercas d'almagazenamiento d'augua, as numerosas badinas d'evaporazión, corredors empedregaus de comunicazión por a explotazión y por tres edificazions en ruina que yeran as casas d'os administradors y o magazén. Son edifizios construyius en piedra de distintas grandarias luzidas por dentro d'una u dos plantas con biegas de fusta d'as cualas tasamén quedan as parez. Son d'un estilo tradizional mui difizils de calendar. Ta aproveitar a fuerza d'a gravedat ta l'empliu con augua d'as labercas y as badinas, istas se construyioron en as terrazas aplanadas d'a fazera. As labercas son de forma rectangular realizadas con piedras irregulars y belunas son recubiertas de luziu ta evitar perdas d'augua. As badinas son construyidas tamién con piedras irregulars de menor grandaria, con poca profundidat y separadas por listons de fusta. As labercas s'agrupan de dos en dos, menos a segunda por o ueste y debaixo d'ellas i hai cuantas terrazas con badinas d'evaporazión. En ista explotazión no s'usa o metal. As deseparazions entre badinas, as cañerías que imple a badina d'o ueste y as tajaderas son construyidas con fusta, ya que a sale quera o metal. Ye una forma d'obtenzión de sale mui tradizional que no ha variau dende antigo por o que a suya datazión ye difizil. Se presupone que s'irían amplando y apañando con o trango d'o tiempo.

Salinas de Valfierro, Nuévalos (ZGZ).

Secaderos - Salinas de Valfierro, Nuévalos (ZGZ).

Area de recreyo y Picnic - Salinas de Valdefierro.

 Arrigachuelo - Carrerón Salinas de Valfierro - SL-Z 49

En estar un puesto no cusirau y con estructuras malmesas (cualques muros han colapsado), ye importán caminar con precazión entre as badinas y edificazions.
Dezaga de descansar un poquet en l'aria recreativa y picnic, damos por finalizada ista salida y realizaremos a tornada desfendo o camino por do emos veniu dica o puen u viaducto d'a carretera A-202, do tenemos estazionau o veiclo.

Viaducto Ctra. A-202 - Barranco de Valdehierro.

Croquis Carrerón Salinas de Valdefierro, Nuévalos (ZGZ).

Ficha tècnica:

Grau de Dificultat: Baxa.
Tiempo/Orario: 40 menutos.
Desnivel/ Conduta masima: 770 m.
Desnivel minimo: 723 m.
Uso: sí.
Uso autual: senderismo, patrimonio cultural i istorico, espazio protechiu natural d'intrés cheolochico i turismo.
Estau: bueno.
Siñalizazión: Postes indicativos de fusta i bel plafón esplicativo a l'inizio i a la fin d'o camino.
Puestos de valor: Salinas de Valdefierro y entorno.
Epoca: Tot l'año. En verano evitar as oras masimas de calor. Calzau adecuau, gayatas y levar augua.

Viaducto Ctra. A-202 - Barranco de Valdehierro.

 

No hay comentarios:

Publicar un comentario